Numer 11/99



LEGGINY INDIAN CROW (fragment)

legginy ze skóry ozdobione kolcami jeżozwierzaKiedy w 1805 roku Laroque był u Crow, zanotował, że młodzi, nieżonaci mężczyźni ubierali się bardzo ekstrawagancko, natomiast "żonaci ubierali swe najpiękniejsze stroje dopiero, gdy przenoszono obóz lub na inne specjal-ne okazje". (Larocque, 1910, s. 61). Jego opis męskiego stroju dotyczy raczej ubioru odświętnego, niż codziennego użytku, zasadniczo męskie stroje to legginy ze skóry antylopy "sięgające bioder, przyczepione do pasa lub rzemienia, ozdobione przy szwie paciorkami, kolcami jeżozwierza i ludzkimi włosami pofarbowanymi na różne Kolory", oraz koszule "zdobione na rękawach w ten sam sposób co Legginy". Mężczyźni rzadko nosili przepaski biodrowe, chyba że nie nosili legginów, gdyż ich legginy "robione były w taki sposób, że po dołączeniu na stałe paska, mogłyby być nazwane spodniami."

Gdy generał Reynolds spotkał In-dian Crow podczas swej wyprawy badawczej w dolinie rzeki Yellowsto-new 1857 r. zanotował, że kompletny strój wodzów i znaczniejszych wojowników obejmował nie tylko "mokasyny ozdobione paciorkami", lecz również "skórzane legginy, ozdobione paciorkami i kolcami jeżozwierza pomalowane na bardzo jaskrawe kolory orazobszeme okrycie wierzchnie trochę przypominające meksykańską serape, lecz zrobione ze skóry i bogato ozdobione." (Reynolds, 1868, s.48). Zauważył też, że codzienne stroje Crow w tym czasie nie stanowiły ubrania skórzane, ale "ubrania wełniane, takie jak spodnie, koszule i kapelusze."

Kobiety, które wykonywały męskie stroje ze skór zwierzęcych zazwyczaj stosowały te same wzory na legginach jak i na koszuli, przez co cały strój stanowił zwartą całość. Jednakże w czasach Wildschuta (ok. 1920 r) u Crow można było znaleźć bardzo mało skórzanych legginów.

Prawdopodobnie przed rokiem 1850 koszule i legginy męskie zdobiono zarówno kolcami jak i koralikami. Wzór składa się zasadniczo z pięciu pionowych pasów wykonanych techniką quill, główne motywy składają się z dużych, wyraź-nie zaznaczonych prostokątów. Pas z kolców otoczony jest wąskim paskiem z koralików. Koraliki zastosowano też w dwóch poprzecznych pasach na czerwonej flaneli. Wszystkie koraliki to tzw. pony beads, swego czasu powszechnie stosowane przez plemiona znad Górnej Missouri. Koraliki były kosztowne i dlatego kobiety stosowały je raczej oszczędnie.

leginy z suknaOd wielu lat Crow preferowali luźne legginy płócienne od tradycyjnych, obcisłych ze skór. Mężczyźni od połowy XIX w. zaczynali nosić legginy z materiału na koce, pasujące do płaszczy z kapturami, robionych z pasiastych koców. Kurz opisywał młode-go wojownika, który zawitał do For-tu Union w styczniu 1852 roku, noszącego "derkę, legginy i płaszcz z kapturem zrobiony z nowego koca Mackinaw"

Później Crow coraz częściej używali sukna jako materiału na legginy, a kobiety zdobiły je tylko w dolnych częściach nogawek. W 1873 roku większość Crow nosiła legginy z sukna i koszule skórzane.


Na podstawie: "Crow Indian Beadwork" Williama Wildschuta


Tłumaczenie i opracowanie: Niedźwiadek
Opracowanie wirtualne: Krzysztof "Żuczek" Kolba



Opracowanie wirtualne Absaroki nie zawiera pełnych tekstów. Są to większe, bądz mniejsze fragmenty. Nie zawiera tez wiekszości zdjęć. Opracowanie to ma na celu zachęcić do zakupu pisemka. Obecnie Absaroka jest wydawana dosyć nieregularnie ale coraz bardziej profesjonalnie. Niektóre egzemplarze maja ponad 20 stron.

Istnieje możliwość zakupu archiwalnych numerów Absaroki w cenie 3zł/egz. Chetnych proszę o kontakt pod adresem: kolba@interia.pl lub telefonicznie pod numer: 0 608487541